Vassilis, ortak bir ilgi alanını paylaştıkları Metin Demirhan’ın ölümünden sonra çıkarttığı DVD’lere “Metin Demirhan Collection” ibaresini ekleyecek kadar da vefalı bir isimdi. Geçtiğimiz günlerde yapılan Fantasturka festivalinde kendisine bir özel ödül de verilmişti. Ne yazık ki bu festivalde son derece hasta olduğunu da öğrenmiştik. Kendisini önümüzdeki yıl aramızda görmeyi ummuştuk ama sonradan kendisine ödülünü teslim etmek için Yunanistan’a giden Süpermen Dönüyor‘un yönetmeni Kunt Tulgar’dan da hiç iç açıcı haberler gelmemişti. Ne yazık ki dün gece Vassilis Barounis’in ölüm haberini aldık. Bu Türk sineması tutkunu arkadaşımıza Tanrı’dan rahmet diliyoruz. Kendisi ile ilgili daha detaylı bir yazıya Öteki Sinema sitesinden erişebilirsiniz.

Senso – Luchino Visconti
Sweet Smell of Success – Alexander Mackendrick
Fish Tank – Andrea Arnold
Still Walking – Hirokazu Kore-eda

Bu filmler hem DVD, hem de Blu-Ray olarak piyasada olacak. Bir de iki eski Criterion’un Blu-Ray baskıları çıkacak ki açıkçası beni asıl heyecanlandıranlar onlar oldu. Arşivciler ellerinde filmlerin farklı versiyonları olsa da Criterion Blu-Ray’lerini de alacaklardır muhtemelen:

Amarcord - Federico Fellini
The Double Life of Véronique – Krzysztof Kieślowski

Filmlerin kapakları ise şu şekilde:

Broadcast News – James L. Brooks
The Naked Kiss – Samuel Fuller
Shock Corridor – Samuel Fuller
Army of Shadows – Jean-Pierre Melville
Robinson Crusoe on Mars – Byron Haskin

Criterion’un her zaman özene bezene hazırladığı kapaklar ise şu şekilde (The Naked Kiss ve Shock Corridor için yeni kapaklar tasarlanmış):

- Guillermo del Toro’nun ilk filmi Cronos (DVD ve Blu-Ray)
- David Cronenberg denince ilk akla gelen filmlerden Videodrome  (DVD’si zaten vardı, Blu-Ray’i Aralık’ta)
- Blu-Ray’inin Kasım 2010′a çıkacağı açıklanan America Lost and Found: The BBS Story başlıklı box setin DVD versiyonu. İçerdiği filmleri tekrar hatırlamak gerekirse:
Head – Bob Rafelson
Easy Rider – Dennis Hopper
Five Easy Pieces – Bob Rafelson
Drive, He Said – Jack Nicholson
A Safe Place – Henry Jaglom
The Last Picture Show – Peter Bogdanovich
The King of Marvin Gardens – Bob Rafelson

Filmlerin kapakları şu şekilde:

- Charles Laughton’ın kara film klasiği The Night of the Hunter.
- Lars Von Trier’in yine tartışmalar yaratan filmi Antichrist (bu filmin ülkemizde bir miktar kesintili olarak vizyona girdiğini ve muhtemelen DVD’sinin de kesintili olarak çıkacağını hatırlatalım).
- Charlie Chaplin’in klasiklerinden biri Modern Times. 
- America Lost and Found: The BBS Story başlıklı bir box set ki içerdiği filmler şunlar:
Head – Bob Rafelson
Easy Rider – Dennis Hopper
Five Easy Pieces – Bob Rafelson
Drive, He Said – Jack Nicholson
A Safe Place – Henry Jaglom
The Last Picture Show – Peter Bogdanovich
The King of Marvin Gardens – Bob Rafelson

Tüm filmler hem DVD hem Blu-Ray baskıları ile çıkacaklar (box-set’in Blu-Ray versiyonu Kasım’da, DVD versiyonu ise Aralık’ta çıkıyor).

Filmlerin kapakları şu şekilde:

Filmlerin kapakları şu şekilde (The Magician‘ın kapağına özellikle dikkat çekmek isterim):

Filmlerin kapakları şu şekilde:

Ayrıca bu vesileyle 30 Haziran 2010′da Criterion’un lisans anlaşması biteceği için piyasadan kalkacak olan filmlerin bir listesini de verelim (online satış mağazalarında stoklar tükenene kadar satılacak, ancak yeni baskıları yapılmayacak):

Billy Liar
Bob le flambeur
Diary of A Chambermaid
The Discreet Charm of the Bourgeoisie
Kind Hearts and Coronets
The Man Who Fell to Earth (DVD ve Blu-ray baskıları)
The Milky Way
The Phantom of Liberty
That Obscure Object of Desire
Touchez pas au grisbi
A Woman Is a Woman

Sinema dünyası daha ilk yıllarından itibaren farklı yerlerden uyarlama yapmayı çok sever. Uzun yıllar boyu roman ve tiyatro oyunu uyarlamaları filmler arasında önemli bir yer kaplamıştı. Zaman ilerledikçe çizgi romanlardan, dergi makalelerinden de filmler uyarlanmaya başlandı. En ilginç uyarlama çeşitlerinden biri de video oyunlarından yapılan uyarlamalar. Diğer uyarlama çeşitlerinde ortada zaten bir öykü varken bu öykü ya bire bir ya bir miktar değiştirilerek sinemaya uyarlanıyor, ancak video oyunlarından yapılan uyarlamalarda genellikle sadece ana karakter ödünç alınıp yepyeni bir hikaye yaratılıyor (kimi zaman çizgi roman uyarlamalarında da böyle olduğu söylenebilir). Video oyunlarında kimi zaman bir filmi dolduracak kadar öykü olmadığı düşünülürse gayet normal aslında (çok sağlam hikayesi olan video oyunları da var, o ayrı). Ancak böyle olunca da çoğunlukla ne video oyunu severler ne de sinemaseverler ortaya çıkan üründen memnun oluyorlar. Belki de video oyunu uyarlamalarında yeni bir yaklaşım belirlemek gerekli.

Bu günlerde sinemalarımızda oynayan Shoot ‘Em Up filmi böyle bir yaklaşımın ilk örneklerinden biri sayılabilir. Her ne kadar bu film bir video oyunu uyarlaması olmasa da kendisine isim olarak bir video oyunu türünü seçmiş. Ne yapılır peki bu shoot ‘em up oyunlarında? Yukarıya ya da sağa doğru kayan bir ekranda önünüze gelen herşeye ateş edersiniz, kimilerinden puan kimilerinden ek özellikler kazanırsınız. Genellikle de oyunun da belli bir konusu da olmaz ya da siz önemsemezsiniz. İşte Shoot ‘Em Up filmi de bu tip bir video oyununu başarılı bir şekilde simule ediyor. Filmin ilk sahnesinden itibaren başlayan yoğun aksiyon filmin son anına kadar hiç hız kesmeden devam ediyor. Tüm film boyunca onlarca belki de yüzlerce kötü adamı öldüren kahramanımız Mr. Smith neredeyse yara bile almıyor ve bu arada da akla mantığa sığmayacak hareketler yapıyor. Hele bir sevişirken dövüşme sahnesi var ki anlatmak az kalır, görmek lazım.

Clive Owen

Yönetmen ve senaryo yazarı Michal Davis açısından hikayenin hiç bir önemi olmadığı açık. Ortada bir bebek, onun peşindeki kötü adamlar ve onu korumaya çalışan kahraman ve bir de bebeğin süte ihtiyacı olduğu bahnesiyle araya katılmış güzel bir kadın var o kadar. Filmin bunun dışında bir konusu da yok zaten. Filmin bir noktasında kötü adamların bebeği neden öldürmek istediği açıklanıyor belki ama seyirci olarak bunu bilmesek bir şey kaybeder miydik? Hayır. Zaten o sahneler de yoğun aksiyon içinde hafif bir nefes alma arası olarak kalmış.
Bu arada Davis’in ilk senaryosunun bir video oyunu uyarlaması olan Double Dragon olduğunu da not olarak düşelim.

Peki bir video oyununu başarıyla simule ediyor da Shoot’Em Up iyi bir film mi? Bakış açısına bağlı. Başka birisinin oynadığı video oyunlarını izlemekten keyif alanlar vardır mutlaka. Ben de onlardan biriyim. Belki de Shoot ‘Em Up filminden keyif almak için de bu tip insan olmak gerekli. Yine de aynı hafta gösterime giren Bourne serisini hem aksiyon hem de sinema açısından tercih ettiğimi belirtmeliyim. Belki de o da ayrı bir yazının konusu olur.

Not: Bu yazı ilk defa Gölge e-Derginin 2. sayısında yayınlanmıştır.

Arena: Arena dergisi bir sinema dergisi olmadığı halde DVD promosyonu vermeye devem edecek gibi gözüküyor. Üstelik bu kez son iki ayda olduğu gibi Discovery Channel’in bir belgeselini değil Türkiye’de gösterime girmemiş bir filmi hediye ediyor: The Notorious Bettie Page (Seksi Bettie Page). 1950′lerin çok ünlü pin-up modeli Bettie Page’in hayatını anlatan film yurtdışında iyi eleştiriler almış, ne hikmetse ülkemizde gösterime girmemişti. Gretchen Mol’un Page’i canlandırdığı filmin yönetmeni de Amerikan Sapığı ile tanıdığımız Mary Harron. Yeni bir filmi keşfetmek isteyenlere önerilir.

DVD+: Bu ay, daha önce de yaptığı gibi önceki aylarda verdiği DVD’ler arasından bir seçki veriyor DVD+. Her dergide iki adet DVD var. Dergiyi yeni takip etmeye başlayanlar ellerinde olmayan DVD’leri arayıp koleksiyonlarına Requiem for a Dream, In the Mood for Love gibi çok çok iyi filmler katabilirler. Madem Kasım ayının yazısını bu kadar geciktirdik o halde DVD+’nın Aralık ayında vereceği DVD seçeneklerini de sıralayalım burada: Sevmek Zamanı (Metin Erksan), Hard Candy (David Slade) ve Domino (Tony Scott).

Empire: Empire dergisi bu ay iki çok iyi film veriyor. Biri Coen kardeşlerin modern klasiği Fargo, diğeri ise Girl with a Pearl Earring (İnci Küpeli Kız). Fargo’yu zaten hemen her sinemasever izlemiştir. 1996 yapımı bu film gerek kusursuz oyunculukları gerekse şahene senaryosu ve yönetimiyle halen defalarca izlenebilecek bir film olma özelliğini koruyor. İzlemeyen kaldıysa bu sıradışı polisiyeyi kesinlikle tavsiye ediyorum. İnci Küpeli Kız ise hemen her karesi Vermeer tablolarından fırlamışa benzeyen görüntüleri ve Scarlett Johansson’un sade oyunculuğu ile izlenmeyi hakeden iyi bir film.

Milliyet Sanat: Derginin bu ay verdiği DVD, Lars Von Trier’in başyapıtlarından Avrupa (Europa). Trier’in görsel olarak pek çok farklı tekniği denediği bu film hakkında bugün geldiği çok daha sade sinema anlayışı benimseyen Trier ne düşünüyor bilinmez ama çoğu sinemasever için halen çok iyi bir filmdir. Bir dönem sinemalarda yapılan toplu gösterimlerin değişmez isimlerinden biri olan Avrupa her DVD koleksiyonunda yeri olan bir film. Ayrıca filmin DVD’sini bulmanın çok kolay olmadığını da ekleyelim.

Total Film: Total Film bu ay Zhang Yimou’nun Kahraman (Hero) ve Parlayan Hançerler (House of Flying Daggers) sonrası çektiği, aynı akıma dahil edilebilecek Altın Çiçeğin Laneti (Curse of the Golden Flower ya da orijinal adıyla Man Cheng Jin Dai Huang Jin Jia) filmini veriyor. Filmin konusunun çok derinlikli olduğu söylenemez. Tahmin edilebilir bir saray entrikasını anlatıyor. Ancak o kadar muhteşem görüntüleri, renk kullanımları var ki sırf bunları görmek için defalarca izlenebilir. Daha önce başka bir yerde şöyle demiştim: Hayatta var olduğunu bile bilmediğim bazı renkleri bu filmde gördüm.

Türk sineması yeni yönetmenlerle gitgide daha da iyi bir seviyeye geliyor. Zeki Demirkubuz da bu yeni yönetmenler kuşağı içinde en iyilerinden biri. Popüler filmler yapmaktansa, bağımsız filmler yapıp belli bir seyirci sayısı ile yetinmeyi uygun buluyor. Demirkubuz’un filmleri, Türkiye’nin şu anki durumunu da çok iyi betimliyor.

Son yılların en iyi Türk filmlerinden Masumiyet’ten sonra Demirkubuz bu kez de Üçüncü Sayfa ile sinemalarımıza konuk oluyor. Yine kaybedenlerin dünyası, yine çıkışsızlıklar üzerine bir öykü. Filmin hemen başında genç ve henüz küçük işlerle uğraşan bir mafya babasından öldüresiye dayak yiyen İsa’yı görüyoruz. Bu dayağın tek sebebi de bu satırların okuyucularının çoğu için çok fazla bir şey ifade etmeyecek olan bir para: 50 dolar. İsa’nın dayak yediği bu oda çok sade ama bir o kadar da Türkiye’nin belli bir kesimini temsil eden bir mekan. Duvarda Tansu Çiller posteri, televizyonda futbol maçı, mafya babasının elinde cep telefonu ve dilinde “ya getireceksin, ya getireceksin” sözü. Tüm bunlar yanında belki de bir umut ışığını temsil eden, Masumiyet’te de gördüğümüz, bir türlü kapanmayan bir kapı. Ama o kapıdan çıkış İsa’nın sadece o an için dayaktan kurtuluşu anlamına geliyor. Hala önünde büyük bir 50 dolar problemi var, aslında her türlü problemin üzerine bardağı taşıran son damla olarak.

Artık İsa ihtihar etmenin eşiğindedir. Tam bu aşamada bir de ev sahibi birikmiş kira borcunu ödemesi için üzerine gelince de İsa bir an sinirine engel olamıyor ve gidip evsahibini öldürüyor, sonra da bayılıyor. Sabah uyandığında ise kendisini odasında buluyor ve hiç bir şey yapmadan olaydan sıyrılıyor. Gelişen olaylarla birlikte, çoğunlukla uzaklarda olan kocası ile sorunlu bir evliliği olan, komşusu Meryem ile aralarında bir yakınlaşma da başlıyor. Artık İsa’nın hayatı bir düzene girmiş gibidir. Konunu devamı için filmi izlemeniz gerekecek.

Zeki Demirkubuz bu filminde Double Indemnity (Çifte Tazminat), The Postman Always Rings Twice (Postacı Kapıyı İki Kere Çalar) ve Body Heat (Vücut Isısı) gibi film-noir klasiklerinden gelen bir temayı kullanmış ama bu filmlerin en önemli karakterleri olan kadın karakter burada hiç de bildik anlamda bir femme-fatale değil. Tam da Türkiye’nin varoş kesiminden olduğu her halinden belli. Tıpkı türkücülerin dizilerinde figuranlık yapan hatta zaman zaman diyaloglu rollere bile çıkan İsa gibi. Demirkubuz’un bu filmdeki en temel başarısı da tıpkı Masumiyet’te olduğu gibi bir kaç kişinin çevresinde ülkemizin şu anki halini çok iyi anlatması. Çocuklarına Sibel ve Can ismini koyan anne-babalara, günün büyük kısmını televizyona bağlı geçiren insanlara (ki seyredilenler de türkücü dizileri, eski yeşilçam melodramları ve magazin programları) bakınca halimiz daha iyi anlaşılıyor.

Demirkubuz’un karakterleri de ayrıca incelenebilecek kadar ilginç. Hem Masumiyet’e, hem de Üçüncü Sayfa’ya baktığımızda dinsel olarak kutsal isimler taşıyan karakterlerin (Yusuf, İsa, Meryem) ne suç işlemişlerse işlemiş olsunlar aslında masum olduklarını, bu hayat şartlarında belki de başka bir şey yapmaya şansları olmadıklarını görüyoruz. Dikkat edilirse her iki filmin de baş kahramanı birer katil, ama her ikisi de aslında iyi insanlar. Öyle ya da böyle bir insanın hayatını bitirmiş olmaları onları kötü birer insan yapmıyor. Meryem ise pratik olarak hiç bir suça karışmamış olsa da düşündükleri ve planladıkları ile insanın kanını donduruyor. Yine de onun da bu çıkışsız dünyadan kurtulabilmek için aklına gelen tek şeyin bu olduğunu düşününce insan ona da hak vermeden edemiyor.

Üçüncü filmi ile Demirkubuz bazı temel takıntıları olduğunu iyice ortaya koyuyor (Bu arada ilk filmi C-Blok’u bu düşünceler ışığında tekrar izlemek gibi bir arzu duyduğumu da belirtmeliyim, umarım bir kanal tekrar yayınlar). Karakterler karşısındaki güçlü bir otorite, kapanmayan kapılar, eski yeşilçam melodramları ve aslında o filmlerden kopup gelen öyküler, yalın ve gösterişsiz bir görüntü ve ses anlayışı, uzun ve kesintisiz monologlar ve tıpkı Hitchcock gibi perdede ufacık bir süre görünme isteği, en azından Masumiyet ve Üçüncü Sayfa’nın ortak noktaları.

Başroldeki her iki oyuncu da övülmeyi hakediyorlar. Özellikle Başak Köklükaya çok başarılı bir rol çıkarmış ve karakterine bürünmüş adeta. Filmi izlerken ağlama sahnesinde biraz abartılı oynadığını düşünmüştüm ama film sonunda anladım ki o ufak abartı ve rol yapar gibi olma tavrı aslında gerekli bir tavırmış. O uzun monologda da gerçekten çok başarılı, hem de sonradan seslendirme olmasına rağmen. Yeri gelmişken o sahnedeki Demirkubuz’un, Meryem’in konuşmasını hem dış hem de iç ses şeklinde verme tercihinin filmin beri rahatsız eden tek yeri olduğunu da eklemem gerek. Güçlü bir sahne ama tümüyle konuşma şeklinde olsa idi (yani dudaklar oynayarak) daha makul olacağını düşünüyorum.

Üçüncü Sayfa ne yılın en çok hasılat yapan filmlerinden biri olacak, ne de geniş bir seyirci kesiminin ilgisini çekecek, ama benim için yılın en iyi Türk filmlerinden biri olacağını şimdiden söyleyebilirim. Uzun lafın kısası, Masumiyet’i görüp sevenler bu filmi de mutlaka görmeliler.